Feiten · drinkwater · bijgewerkt juli 2026
PFAS in kraanwater: de feiten, normen en ontwikkelingen
In Nederlands kraanwater kunnen kleine hoeveelheden PFAS voorkomen. Nederlands drinkwater voldoet aan de wettelijke norm en kan volgens het RIVM gewoon worden gedronken. Tegelijkertijd adviseert het RIVM om de blootstelling aan PFAS waar mogelijk verder te verminderen. Op deze pagina houden we de belangrijkste feiten, normen en ontwikkelingen rond PFAS in Nederlands drinkwater bij.
Hoe zit het nu met PFAS in Nederlands kraanwater?
PFAS staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Het is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die zeer moeilijk afbreken en daardoor lange tijd in het milieu aanwezig kunnen blijven.
PFAS kunnen via onder andere bodem, oppervlaktewater en grondwater uiteindelijk in bronnen voor drinkwater terechtkomen.
Volgens het RIVM kunnen kleine hoeveelheden PFAS in Nederlands drinkwater voorkomen. De hoeveelheid verschilt onder andere door de bron waaruit het drinkwater wordt gemaakt. Drinkwater uit grondwater bevat gemiddeld minder PFAS dan drinkwater dat uit oppervlaktewater wordt geproduceerd.
Voor drinkwater alleen ligt de gemiddelde blootstelling aan PFAS onder de gezondheidskundige grenswaarde. Nederlanders krijgen gemiddeld meer PFAS binnen via voedsel dan via drinkwater.
Nederlands kraanwater kan volgens het RIVM daarom gewoon worden gedronken.
Welke normen gelden voor PFAS in drinkwater?
Sinds 2026 geldt een wettelijke norm van 100 nanogram per liter (ng/L) voor de som van twintig PFAS.
Daarnaast adviseert het RIVM een gezondheidskundige richtwaarde van:
4,4 ng/L uitgedrukt in PFOA-equivalenten (PEQ).
Deze twee waarden zijn niet rechtstreeks met elkaar te vergelijken.
Bij de wettelijke norm wordt gekeken naar de som van twintig PFAS. Bij de gezondheidskundige richtwaarde worden verschillende PFAS op basis van hun relatieve potentie omgerekend naar PFOA-equivalenten.
Het is daarom niet juist om simpelweg te stellen dat 4,4 ng/L een ruim twintig keer strengere versie van de wettelijke norm van 100 ng/L is. De berekeningsmethoden verschillen.
De ontwikkeling van PFAS in Nederlands drinkwater
Oktober 2022: RIVM adviseert lagere concentraties
Het RIVM adviseert om de hoeveelheid PFAS in drinkwater dat uit rivierwater wordt gemaakt verder te verlagen.
Bij meer dan de helft van de onderzochte metingen van drinkwater uit rivierwater ligt de concentratie boven de gezondheidskundige richtwaarde. Het RIVM benadrukt tegelijkertijd dat kraanwater drinken verantwoord blijft.
Juli 2025: landelijk bloedonderzoek naar PFAS
Het RIVM publiceert de resultaten van een landelijk bloedonderzoek. Bij vrijwel alle onderzochte Nederlanders worden meerdere PFAS in het bloed aangetroffen.
De blootstelling aan PFAS komt niet alleen via drinkwater. Voedsel levert gemiddeld een aanzienlijk grotere bijdrage.
Januari 2026: Europese drinkwaternorm wordt van kracht
Voor de som van twintig PFAS geldt vanaf 2026 een wettelijke drinkwaternorm van maximaal 100 ng/L.
Het Nederlandse drinkwater voldoet aan deze wettelijke norm.
Het RIVM adviseert daarnaast om de gezondheidskundige richtwaarde van 4,4 ng/L PEQ te gebruiken om de aanwezigheid van PFAS in drinkwater te beoordelen.
April 2026: discussie over PFAS en thuisfilters
Radar besteedt aandacht aan PFAS in kraanwater en het gebruik van waterfilters thuis.
Deskundigen van het RIVM en KWR geven aan dat een aanvullend waterfilter niet noodzakelijk is om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken. Daarbij wordt ook gewezen op het belang van goed onderhoud van filters.
Tegelijkertijd kunnen verschillende filtertechnieken PFAS aantoonbaar reduceren. De relevante vraag is daarom niet alleen óf een filter PFAS kan reduceren, maar vooral welke PFAS zijn getest, hoeveel wordt gereduceerd en tot welke filtercapaciteit die prestatie is aangetoond.
Juni 2026: PFAS blijven nog tientallen jaren een aandachtspunt
Het RIVM onderzoekt met een verkennende modelstudie hoe PFAS-concentraties in de Rijn en Maas zich kunnen ontwikkelen wanneer de uitstoot van PFAS sterk wordt beperkt.
Zelfs bij vergaande Europese beperkingen kan het volgens deze berekeningen nog ongeveer dertig jaar duren voordat aanvullende zuivering voor de onderzochte PFAS niet meer nodig is.
Dit onderstreept hoe belangrijk het is om te voorkomen dat PFAS in het milieu en onze drinkwaterbronnen terechtkomen.
Kun je PFAS uit kraanwater filteren?
Onder andere actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose worden hiervoor gebruikt.
Hoe effectief een waterfilter is, hangt onder meer af van het gebruikte filtermateriaal, de specifieke PFAS en de hoeveelheid water die al door het filter is gegaan. De aanwezigheid van actieve kool alleen is daarom onvoldoende om te bepalen hoe goed een filter PFAS reduceert.
Wie PFAS uit kraanwater wil filteren, doet er goed aan naar onafhankelijke laboratoriumtesten van het complete filter te kijken.
Lees ons uitgebreide onderzoek: PFAS uit kraanwater filteren, wat werkt echt?
Moet je Nederlands kraanwater vanwege PFAS filteren?
Nee. Een aanvullend waterfilter is niet noodzakelijk om Nederlands kraanwater veilig te kunnen drinken.
Volgens het RIVM kan Nederlands kraanwater gewoon worden gedronken.
Wie zijn persoonlijke blootstelling aan PFAS via drinkwater verder wil beperken, kan er wel voor kiezen het kraanwater aanvullend te filteren.
Dat is een persoonlijke keuze.
Wanneer je daarvoor kiest, kijk dan niet alleen naar claims zoals 'filtert PFAS'. Controleer of het complete filter onafhankelijk is getest, welke PFAS zijn onderzocht en tot hoeveel liter de reductie daadwerkelijk is aangetoond.
VEELGESTELDE VRAGEN
Zit er PFAS in Nederlands kraanwater?
Ja. In Nederlands kraanwater kunnen kleine hoeveelheden PFAS voorkomen. De hoeveelheid verschilt onder andere door de bron waaruit het drinkwater wordt geproduceerd.
Kan ik Nederlands kraanwater gewoon drinken?
Ja. Volgens het RIVM kan Nederlands kraanwater gewoon worden gedronken. De gemiddelde blootstelling aan PFAS via uitsluitend drinkwater ligt onder de gezondheidskundige grenswaarde.
Hoeveel PFAS mag er in drinkwater zitten?
Sinds 2026 geldt een wettelijke norm van 100 ng/L voor de som van twintig PFAS. Daarnaast adviseert het RIVM een gezondheidskundige richtwaarde van 4,4 ng/L uitgedrukt in PFOA-equivalenten. Deze twee waarden worden op verschillende manieren berekend en zijn daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar.
Krijgen we vooral via kraanwater PFAS binnen?
Nee. Voedsel levert gemiddeld een grotere bijdrage aan de blootstelling aan PFAS dan drinkwater.
Kun je PFAS uit kraanwater filteren?
Ja. Actieve kool, ionenwisseling en omgekeerde osmose kunnen PFAS reduceren. Hoe goed een specifiek waterfilter dat doet, moet blijken uit onafhankelijke laboratoriumtesten. Lees ons uitgebreide onderzoek: PFAS uit kraanwater filteren, wat werkt echt?