Wat staat er in een testrapport van een waterfilter?

Claims als 'verwijdert PFAS' of 'filtert 99% van de verontreinigingen' klinken duidelijk, maar vertellen op zichzelf weinig.

Want om welke PFAS gaat het? Wat was de concentratie vóór filtratie? Hoeveel bleef er na filtratie over? Werd dat alleen bij een nieuw filter gemeten of ook nadat er honderden of duizenden liters water doorheen waren gegaan?

Daarom kijken we bij Helder. liever naar het daadwerkelijke testrapport.

Wat is een testrapport van een waterfilter?

Een laboratoriumrapport beschrijft hoe een waterfilter onder bepaalde testomstandigheden heeft gepresteerd.

Afhankelijk van de test vind je daarin bijvoorbeeld:

• het geteste filterelement of filtersysteem;

• het laboratorium dat de test heeft uitgevoerd;

• de gebruikte testmethode of norm;

• de onderzochte stoffen;

• de concentratie vóór filtratie;

• de concentratie na filtratie;

• het berekende reductiepercentage;

• de hoeveelheid water die tijdens de test is gefilterd;

• verschillende meetmomenten tijdens de test.

Niet ieder rapport bevat al deze gegevens.

Hoe meer informatie beschikbaar is over de testomstandigheden, hoe beter je het resultaat kunt beoordelen.

De belangrijkste cijfers: influent en effluent

In laboratoriumrapporten kom je vaak de termen influent en effluent tegen.

Influent is het water vóór filtratie.

Effluent is het water nadat het door het filter is gegaan.

Stel dat een laboratorium vóór filtratie 1,00 µg/L van een bepaalde stof meet en na filtratie nog 0,01 µg/L.

Dan is de berekende reductie:

99%

Dat betekent dus niet dat de stof volledig is verdwenen. De gemeten concentratie is met 99% verminderd.

Daarom vinden wij de concentraties vóór en na filtratie eigenlijk informatiever dan alleen een groot reductiepercentage.

Wat betekent '<' in een testrapport?

Je kunt in een laboratoriumrapport bijvoorbeeld dit tegenkomen:

<0,01 µg/L

Dat betekent niet automatisch dat er precies 0,01 µg/L is gemeten.

Een waarde als <0,01 µg/L betekent dat de concentratie onder de door het laboratorium aangegeven grens lag. Welke grens precies wordt bedoeld, bijvoorbeeld een rapportagegrens of detectiegrens, moet uit het betreffende laboratoriumrapport blijken.

Het laboratorium kan op basis van zo'n resultaat dus niet zeggen hoeveel lager de werkelijke concentratie precies was.

Dat onderscheid is belangrijk.

<0,01 µg/L betekent daarom niet hetzelfde als 0,00 µg/L.

Waarom is het aantal geteste liters zo belangrijk?

Stel dat twee waterfilters voor dezelfde stof een reductie van 99% laten zien.

Bij filter A is dat resultaat gemeten nadat 10 liter door het filter is gegaan.

Bij filter B wordt dezelfde reductie nog gemeten nadat 1.500 liter is gefilterd.

Het reductiepercentage is hetzelfde, maar de informatie die beide tests geven is duidelijk verschillend.

Daarom kijken we niet alleen naar:

Hoeveel wordt gereduceerd?

Maar ook naar:

Na hoeveel liter is dat gemeten?

In sommige rapporten worden meerdere meetmomenten gebruikt. Je kunt dan zien hoe het filter gedurende de test presteert.

Testcapaciteit is niet automatisch de levensduur

Dit is een belangrijk onderscheid.

Als een filter tijdens een laboratoriumtest tot 1.500 liter is onderzocht, betekent dat niet automatisch dat het filter na precies 1.500 liter vervangen moet worden.

Andersom betekent een door de fabrikant opgegeven levensduur van bijvoorbeeld 5.000 liter niet automatisch dat iedere afzonderlijke reductieclaim gedurende die volledige 5.000 liter onafhankelijk is getest.

Er zijn dus twee verschillende vragen:

1. Tot welke hoeveelheid water is de reductie van deze specifieke stof onderzocht?

2. Welke gebruiksduur of vervangingsrichtlijn geeft de fabrikant voor het filterelement?

Die twee getallen kunnen van elkaar verschillen.

De werkelijke levensduur wordt bovendien beïnvloed door de samenstelling van het water, de concentraties van verschillende stoffen en de hoeveelheid water die dagelijks wordt gefilterd.

Wat zijn NSF/ANSI 42, 53 en 401?

Bij waterfilters kom je regelmatig verwijzingen tegen naar NSF/ANSI 42, NSF/ANSI 53 en NSF/ANSI 401.

Dit zijn standaarden met eisen en testmethoden voor drinkwaterbehandelingssystemen.

In grote lijnen:

Belangrijk is dat een nummer als NSF/ANSI 53 op zichzelf nog niet vertelt welke stoffen een specifiek filter reduceert.

Je moet altijd kijken naar de specifieke reductieclaims waarvoor het product is getest of gecertificeerd.

Certificering voor één claim binnen een standaard betekent niet automatisch dat een filter voor alle mogelijke claims binnen die standaard gecertificeerd is.

Getest volgens NSF/ANSI is niet hetzelfde als gecertificeerd

Dit is waarschijnlijk het belangrijkste onderscheid bij het lezen van waterfilterclaims.

Een filter kan door een laboratorium volgens een testmethode uit een NSF/ANSI-standaard zijn onderzocht.

Dat betekent niet automatisch dat het complete product ook NSF-gecertificeerd is.

Bij certificering wordt meer beoordeeld dan alleen één laboratoriumtest. Afhankelijk van de certificering worden onder andere prestaties, materialen en constructie beoordeeld. Bij een doorlopende productcertificering horen bovendien controles om te verifiëren dat het product aan de eisen blijft voldoen.

Daarom maken we bij Helder. onderscheid tussen formuleringen zoals:

'getest volgens de NSF/ANSI 401-testmethodiek'

en:

'gecertificeerd volgens NSF/ANSI 401'

Die twee uitspraken betekenen niet hetzelfde.

Kijk ook naar wie de test heeft uitgevoerd

Een testrapport in PDF-formaat is op zichzelf nog geen bewijs dat een test onafhankelijk is uitgevoerd.

Controleer daarom wie het onderzoek heeft uitgevoerd.

Kijk bijvoorbeeld naar:

• de naam van het laboratorium;

• het rapportnummer;

• de testdatum;

• de naam van het geteste product;

• de gebruikte testmethode;

• de meetresultaten;

• eventuele accreditatie of certificerende instantie.

Controleer daarnaast of het rapport daadwerkelijk betrekking heeft op het filter dat je wilt kopen.

Een test van alleen een bepaald filtermateriaal zegt bijvoorbeeld niet automatisch hoe een compleet filterelement presteert.

Let op de testconcentratie

Laboratoriumtesten worden uitgevoerd onder vastgelegde omstandigheden. Daarbij kunnen bewust bepaalde concentraties van een stof aan het testwater worden toegevoegd.

Die concentraties kunnen aanzienlijk hoger zijn dan de hoeveelheden die normaal in Nederlands kraanwater worden aangetroffen.

Dat maakt een laboratoriumtest niet minder waardevol. Juist door gecontroleerde omstandigheden kunnen prestaties reproduceerbaar worden onderzocht.

Het betekent wel dat je een laboratoriumresultaat niet één op één moet vertalen naar de situatie thuis.

Een filter dat tijdens een test 99% van een stof reduceert, garandeert niet automatisch dat bij ieder huishouden, onder iedere watersamenstelling, exact 99% wordt gehaald.

Kijk per stof, niet alleen naar het filter

Een veelgemaakte fout is om één goed testresultaat door te trekken naar alle andere stoffen.

Stel dat een filter 99% van lood reduceert.

Dat vertelt op zichzelf niets over de reductie van:

• PFAS;

• medicijnresten;

• pesticiden;

• fluoride;

• nitraten;

• microplastics.

Zelfs binnen één groep kunnen grote verschillen bestaan.

Bij PFAS kan een filter bijvoorbeeld anders presteren voor PFOA dan voor PFBS. Bij medicijnresten kan de reductie van ibuprofen verschillen van die van carbamazepine.

Daarom is de vraag:

'Hoeveel procent filtert deze waterfilter?'

eigenlijk te algemeen.

Een betere vraag is:

'Hoe goed reduceert dit filter deze specifieke stof, onder welke testomstandigheden en tot welke geteste capaciteit?'

Een voorbeeld: 99% reductie zegt niet alles

Stel dat je deze twee claims ziet:

Je kunt op basis hiervan niet simpelweg concluderen dat filter A beter is omdat 99% hoger is dan 98%.

Je moet onder andere weten:

• is dezelfde stof getest?

• was de beginconcentratie hetzelfde?

• werd dezelfde testmethode gebruikt?

• zijn de resultaten afkomstig van onafhankelijke laboratoria?

• gaat het om één meetmoment of meerdere?

• onder welke omstandigheden werd getest?

Vergelijk daarom nooit alleen het hoogste percentage.

Hoe beoordelen wij testrapporten bij Helder.?

Wanneer we op Helder. schrijven dat een filter een bepaalde stof kan reduceren, proberen we zo veel mogelijk terug te gaan naar de oorspronkelijke testgegevens.

Daarbij kijken we vooral naar:

1. Welke stof is daadwerkelijk getest?

2. Welk filterelement is getest?

3. Wie heeft de test uitgevoerd?

4. Volgens welke testmethode?

5. Wat was de concentratie vóór filtratie?

6. Wat werd na filtratie gemeten?

7. Tot welke hoeveelheid water is getest?

8. Gaat het om een laboratoriumtest of certificering?

Dat is ook de reden dat je in onze artikelen over bijvoorbeeld PFAS en medicijnresten niet alleen percentages ziet, maar waar mogelijk ook de oorspronkelijke meetwaarden en testcapaciteit.

Hoe vergelijk je twee waterfilters eerlijk?

Gebruik bij het vergelijken van twee filters bij voorkeur dezelfde checklist:

Wanneer twee fabrikanten verschillende testmethoden, concentraties en capaciteiten gebruiken, kun je hun reductiepercentages niet zonder meer rechtstreeks tegenover elkaar zetten.

Wat bewijst een testrapport niet?

Ook een goed laboratoriumrapport heeft grenzen.

Een rapport bewijst wat het geteste filter onder de beschreven testomstandigheden heeft gepresteerd.

Het bewijst niet automatisch:

• dat thuis exact hetzelfde percentage wordt bereikt;

• dat iedere stof wordt gereduceerd;

• dat de prestatie onbeperkt blijft gelden;

• dat een filter na de geteste capaciteit direct stopt met werken;

• dat een getest filter automatisch gecertificeerd is;

• dat ieder ander filter met hetzelfde materiaal hetzelfde presteert.

Juist door die beperkingen duidelijk te benoemen, wordt een testrapport veel bruikbaarder.

Onze belangrijkste tip

Lees bij een waterfilter niet alleen wat de fabrikant zegt dat het filter verwijdert. Kijk naar wat daadwerkelijk is gemeten.

Een reductiepercentage krijgt pas betekenis als je ook weet:

welke stof + welke beginconcentratie + welke eindconcentratie + welke testmethode + welke capaciteit.

Dat geeft veel meer informatie dan alleen een claim als 'verwijdert tot 99,9% van verontreinigingen'.

Conclusie

Een goed testrapport helpt je onderscheid te maken tussen een marketingclaim en een meetbaar resultaat.

Kijk daarbij niet alleen naar het hoogste reductiepercentage. Controleer welke stof is onderzocht, hoeveel vóór en na filtratie werd gemeten, tot welke capaciteit is getest en wie het onderzoek heeft uitgevoerd.

Let ook goed op het verschil tussen getest volgens een NSF/ANSI-testmethode en gecertificeerd volgens een NSF/ANSI-standaard.

Bij Helder. proberen we daarom zoveel mogelijk de oorspronkelijke laboratoriumgegevens te gebruiken.

Niet omdat een percentage van 99% of 99,9% op zichzelf indrukwekkend klinkt, maar omdat je pas met de gegevens eromheen kunt beoordelen wat zo'n percentage werkelijk betekent.

VEELGESTELDE VRAGEN

Wat betekent 99% reductie bij een waterfilter?
Een reductie van 99% betekent dat de gemeten concentratie van een bepaalde stof onder de betreffende testomstandigheden met 99% is verminderd. Het betekent niet dat de stof volledig uit het water is verdwenen.

Wat betekent <0,01 µg/L in een testrapport?
Dit betekent dat de concentratie onder de door het laboratorium aangegeven grens lag. Welke grens precies wordt bedoeld, bijvoorbeeld een rapportagegrens of detectiegrens, moet uit het betreffende laboratoriumrapport blijken. Het betekent niet automatisch dat de concentratie nul was.

Wat is het verschil tussen NSF/ANSI 42, 53 en 401?
NSF/ANSI 42 heeft onder andere betrekking op esthetische effecten en specifieke reductieclaims voor bijvoorbeeld chloor, smaak en geur. NSF/ANSI 53 bevat eisen voor specifieke gezondheidsrelevante reductieclaims. NSF/ANSI 401 richt zich op specifieke reductieclaims voor zogenoemde emerging compounds, waaronder bepaalde geneesmiddelen, pesticiden, herbiciden en andere chemische stoffen.

Is getest volgens NSF/ANSI hetzelfde als NSF-gecertificeerd?
Nee. Een laboratorium kan een filter onderzoeken volgens een testmethode uit een NSF/ANSI-standaard zonder dat het product daarmee automatisch NSF-gecertificeerd is. Certificering omvat aanvullende beoordelingen en bij doorlopende certificering ook controles.

Waarom is de geteste capaciteit belangrijk?
Een reductiepercentage vertelt meer wanneer bekend is na hoeveel liter water het resultaat werd gemeten. Een hoge reductie aan het begin van een test zegt minder over prestaties gedurende de levensduur dan meerdere meetmomenten over een langere testperiode.

Is de geteste capaciteit hetzelfde als de levensduur van het filter?
Niet noodzakelijk. De geteste capaciteit geeft aan tot welk punt een bepaalde prestatie is onderzocht. De aanbevolen vervangingsduur van een filter kan anders zijn en de werkelijke levensduur hangt onder andere af van waterkwaliteit en gebruik.

Kan ik reductiepercentages van twee waterfilters rechtstreeks vergelijken?
Alleen wanneer je ook rekening houdt met de onderzochte stof, testmethode, beginconcentratie, meetmomenten en geteste capaciteit. Twee percentages uit verschillende laboratoriumtesten zijn daarom niet altijd rechtstreeks vergelijkbaar.

Bronnen

• NSF: Water Filtration, Testing and Certification
• NSF: Water Filters FAQ
• NSF: Certification vs. Compliance
• NSF: NSF/ANSI 42, 53 and 401 Filtration Systems Standards